Edebice Blog ersin
Ersin Bayram

PAZARTESİ YAZILARI/ “Türkçenin Tadı ve Ahengi” Üzerine

  Refik Halid Karay’ın gazetelerin tozlu sayfalarında kalan yazıları “memleket yazıları” alt başlığı ile çeşitli konular etrafında toplanmak suretiyle –benim takip edebildiğim kadarıyla- on sekiz (18) ciltlik bir koleksiyon teşkil edilerek okuyucuya sunuldu. Biz bu yazıda dil bahsindeki yazılarının derlendiği Türkçenin Tadı ve Aheng’nden[1] bahsedeceğiz. Karay’ın edebiyatımızdaki yeri akademisyenler tarafından ortaya konmasına rağmen gazete yazıları […]

Devamını Oku
Ersin Bayram

PAZARTESİ YAZILARI/ Fehim-i Kadim’in Bir Beyti

Fehim-i Kadim 17. asrın önemli şairlerindendir. Gerek asrında gerekse daha sonraları etkisi devam etmiştir. Genç yaşta vefat etmesine rağmen oldukça hacimli ve mürettep bir dîvân tertip etmesi, nazire yazılacak şiirler yazması, kıt’alar ve diğer şiirleri ile şairlik kudretini ispat etmesi Üzgör’ün tabiri ile “hârika çocuk” denecek derecede zeki olmasına bağlanabilir[1] Fehim-i Kadim, Sebk-i Hindi’nin edebiyatımızdaki […]

Devamını Oku
Ersin Bayram

PAZARTESİ YAZILARI/Alberto Manguel’in “Kütüphanemi Toplarken” İsimli Eseri Üzerine

“Tanpınar’ın İzinde Beş Şehir” isimli kitabı –ki buna risale desek daha isabetli olur- hakkında okuduğum tenkitlerden kendisini ismen biliyordum. Haklı ve isabetli tenkitlerde Manguel’deki oryantalist bakış açısı gösteriliyordu.  Her ne hali ise… Esasen kitabın teşekkülü, kitap kültürü, kitap müptelaları, kütüphanelere dair alakam beni bu tür eserleri görür görmez alıp okumaya sevk ediyor. Bu konuda tam […]

Devamını Oku
Ersin Bayram

Behiştî’nin Dîvân’ını Okurken III / Tenkit İçerikli Bir Beyit mi Hakikatin İlâmı mı?

Behiştî 16. asır şairlerindendir. Onun divanını okuduğunuz vakit hemen dikkatinizi çekiveren şey tenkit özelliği taşıyan şiirlerdir. Bunlar bazen bir gazelin tamamını kaplarken bazen birkaç beyti de içine alacak şekilde daha sınırlı kalır. Öyle ki Behiştî’nin gazelleri içinde yek-avaz özellik gösterenlerin sayısı azımsanmayacak seviyededir. Tenkitleri sosyal konular ve fertler üzerinedir. 16. asır içinde toplumda meydana gelen […]

Devamını Oku
Ersin Bayram

Pazartesi Yazıları/ Güzellik ve Aşk

Güzellik görecelidir, denir ve bu cümleden hareketle güzel, güzellik algısı üzerine düşünceler yazılır. Güzellik algılarının asırlar içindeki değişimi anlatılır ve varsa eğer belgeler ortaya konur. Yakın geçmişten ise fotoğraflarla da desteklemeler yapılır. Bizim klasik edebiyatımızda güzelliğin göreceliliğini Mecnun anlatır. Efendim, Mecnun’a Leyla’yı göstererek “Bu kara kuru kızda ne buluyorsun?” diye sormuşlar. Mecnun “Siz ona hiç […]

Devamını Oku
Ersin Bayram

Pazartesi Yazıları/ Ziya Paşa’nın Bir Beyti

Bir gün gelecek sen de perîşân olacaksın Ey gonce bu cem’iyyeti her dem mi sanursın[1] Ziya Paşa Ey gonca, bir gün gelecek sen de perişan olacaksın, bu cemiyetin her zaman devam edeceğini mi sanıyorsun? Ziya Paşa, bizdeki klasik tarz hikemî söyleyişin son büyük temsilcisidir desek hata etmiş olmayız. Terkib ve Terci-bentleri çok meşhurdur. Şiirinde lirizmden […]

Devamını Oku
Ersin Bayram Yazarlar

PAZARTESİ YAZILARI/ Gök Kubbemize “Kendi Gökkubbemiz”den Bakmak

  Destanlar için; halk kitleleri tarafından muhtelif zamanlarda söylenmiş şiir parçalarının kuvvetli bir şair aracılığıyla bir araya getirilmesi sonucunda oluşmuş manzum eserlerdir, diye bir tanım yapılır. İşte, Yahya Kemal’de bizim için bir destan şairinden farksızdır. O, kendi gök kubbemiz altında meydana gelmiş olan bütün cereyanları bir bir ruhunda hissederek, son asırda alt üst olmuş bir […]

Devamını Oku
Ersin Bayram

Mutluluk da İçimizde

Mutluluk da İçimizde-Pazartesi Yazıları Sözlüklerdeki bazı kelimelere verilen manalar bazen netamelidir. Bunlar bilhassa hisler için kullanılanlarda daha belirgindir. Genel olarak bütün mücerret kelimeler için netamelidir, diyebiliriz. Çünkü her insanın o mücerret kelimeyi kavrayışı farklı oluyor. Bana göre bu kelimelerden biri mutluluk. TDK, bendeki 2005 baskılı sözlüğünde kelimeyi şöyle tanımlamış: “1. Bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli […]

Devamını Oku
34. Sayı

Fatih-Harbiye’de Bir irşat Unsuru Olarak Sükût – Dr. Ersin Bayram

Doğu-Batı meselesi Türk toplumunun dün ve bugün de üze­rinde en fazla durduğu konulardan biridir. Batı karşısındaki ilmî ve teknik bakımlardan geriliğimizi fark ederek yönümüzü değiştirdiğimizden beri aydınlarımızın yaşadığı ve hemen her vesilede tartıştığı “Batılılaşma” sorunu ilk romanlarımızla beraber günümüze kadar çeşitli açılardan ele alınmıştır. Yaşadığı toplumu çok iyi gözlem­leyen bir yazarın cemiyet içinde vuku bulan […]

Devamını Oku