Recaizade mahmut Ekrem çok sevdiği ve yetişmesi için özel çaba harcadığı oğlu Nejad Ekrem’in ölümü üzerine aşağıdaki şiiri kaleme almıştır.

Ah Nejâd !…

Hasret beni çayır çayır yakarken

Bedenimde buzdan bir el yürüyor.

Hayâline çılgın çılgın bakarken

Kapanası gözümü kan bürüyor.

Dağda kırda rast getirsem bir dere

Gözyaşlarını akıtarak çağlarım.

Yollardaki ufak ufak izlere

Senin sanır bakar bakar ağlarım.

Güneş güler, kuşlar uçar havada,

Uyanırlar nazlı nazlı çiçekler.

Yalnız mısın o karanlık yuvada,

Yok mu seni bir kayırır, bir bekler?

Can isterken hasret oduyla yansın

Varlık beni alîl alîl sürüyor.

Bu kaygıya yürek nasıl dayansın?

Bedenciğin topraklarda çürüyor!

Bu ayrılık bana yaman geldi pek,

Rûhum hasta, kırık kolum kanadım.

Ya gel bana, ya oraya beni çek,

Gözüm nûru oğlucuğum, Nejâd’ım!

                                             Recaizade M. Ekrem (Nejâd Ekrem)

Ah Nejâd yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Âh kim Pîrâye’min* işte bu yerdir meskeni!

Şu siyeh topraklar olmuştur o nûrun mahzeni.

Gelmedim on beş sene bilmem ne yanda medfeni.

Ey mezâristan bana ettirme âh ü şîveni!

Rahm edip âgâh edin ey servler, taşlar beni!

Bî-nişan terk eyledim eyvâh evlâdım seni!

Söyle yavrum eyleyim şâd-âb-ı giryem kâkini

Hangi topraktır senin örten vücûd-i pâkini?

Züldür on beş yılda bir kerre ziyâret kabrini.

Yok hicâbımdan taharriye cesâret kabrini.            

Ger zaman ettiyse pâ-mâl-i hakâret kabrini,

Bir vazifeydi bana etmek imâret kabrini.

Bir avuç hâk-i mübârekten ibâret kabrini!

Eylemez kimse banâ hayfâ işâret kabrini.

Söyle yavrum eyleyim şâd-âb-ı eşkim hâkini         

Hangi topraktır senin örten vücûd-i pâkini?

Hayf kim çok gördü sen nev-bâvemi devrân bana.

Vermedi bir gün der-âguş etmeğe meydân bana.

Olmadın yavrum niçin bir kerrecik handân bana?

Pek ağır geldi bugün bilmem neden hicrân bana?

Çâre-sâz ol bâri sen ey dîde-yi giryân bana!

Cây-gâhın söylemez mâdâm kabristân bana;

Söyle yavrum eyleyim şâd-âb-ı giryem hâkini

Hangi topraktır senin örten vücûd-i pâkini?..

                                 Recaizade M. Ekrem (Zemzeme I)

(*) Şâirin doğar doğmaz ölen kızı.

Tahassür yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Ey zâir-i i’tibâr-perver,

Seyr et ne güzel durur şu makber!

Yalnızlığı hoş-nümâ değil mi

Yâ sâdeliği değil mi dil-ber?

Gâyetle hazîn iken o toprak

Üstünde yakışmamış mı mermer?

Nâfında biten nihâl-i gül-bîz

Bak bak ne kadar lâtîf-manzar!

Olmaz mı nazar-rübâ-yı vicdân,

Nezdinde o mevc uran çemenler?

Vermiş ana başka bir letafet

Pişindeki serv-i sâye-güster.

Düşse bu kadar düşer muvâfık

Bir zille ziyâ-yı mihr-i enver.

Seyr et bunu görmedinse şâyed

Mahzunluk içinde şâd bir yer.

Söyle hele pek güzel değil mi

Şu serv ü nihâl ü kabr yek-ser?

Hepsinden anın güzeldi eyvah

Altında yatan zavallı duhter!

                          Recaizade M. Ekrem (Zemzeme II)

Makber yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Saklayıp kalb-i mükedderde seni

Anarım âh ile her yerde seni!

Bulurum neşve-yi sâgarda seni.

                           Anarım âh ile her yerde seni!

Bülbülü ağlamadan gûş edemem..

Zâr olan gönlümü hâmûş edemem..

Seni bir lâhza ferâmûş edemem..

                           Anarım âh ile her yerde seni!

Her çiçekten alırım nükhetini..

Her fidanda görürüm hey’etini.

Söyleyip cûlara keyfiyyetini

                           Anarım âh ile her yerde seni!

                    Recaizade M. Ekrem (Pejmürde)

Terennüm yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

(Brün e Blönd)

İki hemşîre-yî vifâk-âyîn,

İki dûşîz’e-yi vefâ-perver;

Verd-i asfer biri, rakîk ü hazin

Diğeri bir güzide zanbak-ı ter.

Biri armûdî çehre, diğeri ronde2

Hoş-nümâ, nâzenîn brune et blonde.

Birisi şâir-i tabiîdir,

Yaşar eş’âr-ı dil-şikârıyle

Ki birer zühre-yî rebîîdir :

Bikr-i sevdâ-yı bî-karârıyle.

Öbürü ayni bir küçük vagabonde3

Mihr-bân, âteşin brune et blonde.

Biri şûhîde sanki bir Karmen4,

Biri safvette Margerlt5 gûyâ;

Biri ser-bâz, cüst, şâtır, şen,

Biri hassâs, mâil-î hülyâ :

Hoş tezâd arz eder bununla seconde6

İşve-ger, can-rübâ brune et blonde.

Sarı pırlantadır biri lekesiz;

Öbürü şâh-dâne bir dür-i nâb.

Vasf-ı hâlinde bunların âciz

Kalemim her ne yazsa bî-fer ü tâb.

Menba’-ı hüsn ü işveden iki onde7,

Bî-bedel, bî-behâ brune et blonde.

Birisi âşıkâne harp-nevâz;

Dem-be-dem hande-ver, melâl-âlûd.

Öbürü şevk ile terennüm-sâz;

Dâima şâd, dâima mes’ûd.

Bilmemiş, bilmesin bu kızları monde8 ,

Birbirinden güzel brune et blonde.

                         Recaizade M. Ekrem

1. Esmer ve sarışın, 2. Yuvarlak, 3. Serseri, aylak, 4. Fransız romancılarından Prosper Mérimée (1805-1870)’nin aynı adı taşıyan romanının şûh kahramanı. 5. Fransız romancılarından Alexandre Dumas Fils (1824-1895)’in Kamelyalı Kadın adlı romanının kahramanı.  6. İkinci, ikincisi, 7. Dalga, 8. Dünyâ

Brune et Blonde yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Sonbaharın zevkihoştur.

Tut elinden yâri koştur.

Düşünme âlemi boştur,

Tut elinden yâri koştur.

Ağaçlar hep gazellendi,

Yeryüzü pek güzellendi:

Dîvâne dil emellendi,

Yeryüzü pek güzellendi.

Sular çağıl çağıl akar,

Aşk âteşi beni yakar;

Dünyâ güzelmiş kim bakar?

Aşk âteşi beni yakar.

Deli gönlüm hiç uslanmaz,

Aşk u sevdâdan usanmaz,

Cefâya, mihnete kanmaz;

Aşk u sevdâdan usanmaz.

Uzak düştüm cânânımdan,

Sanki ayrıldım cânımdan;

Kalkıp gidince yanımdan,

Sanki ayrıldım cânımdan.

Oldum sana pek mübtelâ,

Ah bî-vefâ, ah bî-vefâ!

Derdin müşkül, terkin belâ;

Ah bî-vefâ, ah bî-vefâ!.

Kurtuluş yok bu sevdâdan,

Öldür de gönder dünyâdan.

Kurtul sen de bu kavgadan

Öldür de gönder dünyâdan.

                          Recaizade M. Ekrem (Zemzeme I)

Şarkı yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Gül hazin, sünbül perîşân, bağ-zârın şevki yok.

Derd-nâk olmuş hezâr-ı nağme-kârın şevki yok.

Başka bir hâletle çağlar cûy-bârın şevki yok.

Âh edip inler nesîm-i bî-karârın şevki yok.

Geldi ammâ neyleyim sensiz bahârın şevki yok!   

Farkı yoktur giryeden rû-yî çemende jalenin.

Hûn-i hasretle dolar câm-ı sefası lâlenin.

Meh bile gayretle âgûşunda ağlar hâlenin!

Gönlüme te’sîri olmaz âteş-i seyyâlenin..

Geldi ammâ neyleyim sensiz bahirin şevki yok!

Rûha verdikçe peyâm-i hasretin her bir sehâb.

Câna geldikçe temâşâ-yi ufuktan pîç-ü-tâb.

İhtizaz eyler çemen, izhâr eder bin ıztırâb  

Hem tabiat münfail hicrinle, hem gönlüm harâb.

Geldi ammâ neyleyim sensiz bahârın şevki yok!

                               Recaizade M. Ekrem (Pejmürde)

Şevki Yok yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Garîbser işiden dâsitânın ey bülbül!

Garîbtir o kadar hâl ü şânın ey bülbül!

Sefâ-yı tab’ ile bir âşık-ı tabîatsin

Ki taze tâze çemendir mekânın ey bülbül!

Çemende hande-yi gül mü eden seni nâlân

Niçündür öyle dem-â-dem figânın ey bülbül?

Seninle hem-dem olursa be-câ değil mi ki dil

Esiridir yine bir dil-sitânın ey bülbül?

Ne dil-sitân ki anın râhına fedâdır hep

Bahâr-ı hüsn ü bahâsı zamânın ey bülbül!              

Beni bitirdi bu sevdâ o za’f ile ya senin

Nasıl tahammül eder aşka cânın ey bülbül?

Bulunsa sende nazîri tahammül etmez idin

Benim dilimdeki derd-i nihânın ey bülbül!

Çemen çemen ne için devr-i âlem etmezsin          

Olup bahârına pey-rev cihânın ey bülbül?

Vatan bahara müreccah mı sence de yoksa

Değil mi kâbil-i nakl âşiyânın ey bülbül?

Senin bana sözünü ben sana hitâb edeyim

Olup bahârına pey-rev cihânın ey bülbül!

Bedel midir vatana bin cihân, velev hepsi

Nazîri olsa riyâz-i cinânın ey bülbül?

Vatan muhibbi içünse vatanda yek-sândır

Sefâ vü kahrı bahâr ü hazânın ey bülbül!

                                   Recaizade M. Ekrem (Zemzeme I)

Hasbıhâl yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Nedir bu cevr ü tegâfül zaman zaman güzelim?

Kaçıncıdır bu eziyyetli imtihan güzelim?

Tükendi sabr ü tahammül, üzüldü can güzelim.

Bu nâz ise yetişir artık el’amân güzelim!

Bütün gün eşk-i teessürle gözlerim dolsun..

Bahâr-ı şevk u ümidim bütün bütün solsun.,

İlel-ebed bana böyle hayât zehr olsun

Sana hulûsuma geldiyse bir ziyân güzelim!

Hayât bende mücerred seninle kâimdir..

Neşât ü lezzet ü şevkim seninle dâimdir..

Sen olmasan nazarımda güneş de muzlimdir:

Sözün hakikati işte budur inan güzelim!

Gamınla mün’adim oldu tasarrufum özüme..

Seni tefekkür ile uyku girmiyor gözüme.

İnanmak istemiyorsan eğer benim sözüme

Buna şehâdet eder gökte ahterân güzelim!

Nasîb yok mu bana ba’demâ hitâbından?

Ses almayım mı daha nağme-yî rübâbından?

Tavahhuş eyliyorum hâl-i ihticâbından..

Sen anla, ben edemem hissimi beyân güzelim.

Bu infiâle be-câ, nâ-be-câ nihâyet ver

Yine şikâyete, şükre, niyâza ruhsat ver!

İade eyleyeyim neş’emi cesâret ver

Nazardan eyleme didârını nihân güzelim!

Kusûrum anlamadım çünkü etmedin mes’ûl.

Olurdu mazeretim belki de karîn-i kabul.

Senin sükûtuna karşı benim melûl melûl

Yetişmiyor mu sana ettiğim figân güzelim?

Ne hâl ise beni afv et de şerm-sâr eyle.

Küçük düşürmek ile bâri ahz-ı sâr eyle.

Dahîl-i merhametim vechin âşikâr eyle.

Bu şivedir sana şâyân olan hemân güzelim!

                                   Recaizade M. Ekrem (Pejmürde)

Güzelim yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Zulmette idim nehârı gördüm!

Cennet var imiş bahârı gördüm

Hoş lehçe-yi kûh-sârı gördüm

Handan yine hep civarı gördüm

Pür lem’a ruh-i mesârı gördüm

Gördüm hele şîve-kârı gördüm!

Hicran ile dîde âb içinde

Hirmân ile cân azâb içinde

Nâlân iken ıztırâb içinde

Birdenbire ferr ü tâb içinde

Ol matmah-ı intizârı gördüm

Gördüm ben o meh-i zârı gördüm!

Gönlümdeki infiâl geçti

Geçsin ebedî, melâl geçti.

Kasvetli dem-î kelâl geçti

Doğdu güneşim leyâl geçti

Giysû-yi eşi’a-târı gördüm

Gördüm ben o dil-şikârı gördüm!

Lûtfuyla nesîm-i can-küşânın

Feryâdı hezâr-ı bî-nevânın

Açtı yüzünü gül-î vefânın

Âhir dil-i hasret-âzmânın

Mesmû’ imiş âh ü zârı gördüm

Gördüm yine nazlı yârı gördüm!

               Recaizade M. Ekrem (Pejmürde) 

Gördüm yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.