Neler yapmış bu millet, en yakın tarihe bir sor, bak.

Yerim sensin, göğüm sensin, cihânım, cennetim hep sen;

Nasıl bir zinde millet çıktı gördüm hasta sinenden.

 Evet mecrûh idin, mecrûh iken de vardı imânın

Ümidin, kuvvetin, azmin, kanın, aşk-ı huruşanın.

Eğer necm ü hilâl olsaydı âfil, muzmahil, Türksüz;

Kalırdı bizce yıldızlar, kamerler, kimsesiz, öksüz.

Yaşattın, çok yaşa, tarihimi ikbâl ü izzetle

Koşar âtî, koşar mâzî seni tebcile minnetle.

Yerim sensin, göğüm sensin, cihânım, cennetim hep sen;

Nasıl bir şanlı millet çıktı gördüm canlı sinenden.

                            Süleyman Nazif (1926)

Türk İlahisi yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

O başka noktaya dikmiş dü çeşm-i bî-ferini

Garîb emellere vermiş dil-î mükedderini

 Bu hastanın bulamam şimdi hîç farkını ben

 Dem-î rebîide solmuş şükûfe-i terden

Bu dem cihâna tabiat hayât-güsterdir

Şükûfeler, seheri handeler, meserretler

Eder bu köhne cihânı garîk-i neşve-i ter

Fakat melûle bedâyi’ bile gam-âverdir

 Bakın bu gence, mükedder, esîr-i bisterdir!

Sönük nigâhı gehî mün’atıf semâvâta

Arar o necm-i felâket-medâr-ı şübbânı

Odur bugün beşerin vech-i hüzn ü hüsrânı

Kader o yerde olur dâğ-zen müsâvâta,

Emel o yerde eder handeler mücâzâta!

Yüzünde reng-i civânî karîn-i haclettir

Gurûblar görünür levha-yî tulû’unda

Bu ihtizâr-ı elimin dem-i vukuunda

Şebâb nevha-ger-î baht-ı âdemiyyettir,

Ümîd muntazır-î makdem-î kıyâmettir!

Yine ümîde mi ma’rûz o cebhe-i garrâ

Gözünde nûr-ı dehâ gerçi intifâya karîb

Dudaklarında fakat var bir ibtisâm-ı garîb

Dokundu kalb-i hazîne bu hâl-i müstesna:

Hayâtı muhtazır ammâ, ümîdi hande-nümâ!

                            Süleyman Nazif (Gizli Figânlar, 1896)

Şebâb-ı Muhtazır yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Vatan türâbını öptüm semen semen diyerek

Vatan harâbesi bence bihişt-i a’lâdır

Harâbeler gezerim ben çemen çemen diyerek

Akıttı seyf-i mezâlim dimâ’-ı mazlûmu

Aransın ehl-i hamiyyet kefen kefen diyerek

Olurdu belki nasibim benim teselliden

Mezara ye’s ile girsem (Vatan! Vatan!) diyerek

Dedim: Nedir bu cihandan nasîb-i Osmânî?

Dehân-ı âlem açıldı: (Mihen! Mihen!) diyerek

Mezâr ü mahbesi arz eylemekte istibdâd

Hamiyyet ehline şimdi beğen beğen diyerek

                            Süleyman Nazif (Gizli Figânlar, 1893)

Gazel yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bak Şıpka’nın Balkanları

Hâlâ sızar al kanları

Ayrılmıştık otuz sene

İşte Şıpka geldik gene

Pilevne’den bir ses geldi

O ses yüreğimi deldi

Ah o günler ne güzeldi

Ayrı düştük otuz sene

Şanlı meydan geldik gene

Yolumuzu bağlamasın

Dalgaların ağlamasın

Ağlar gibi çağlamasın

Görüşmedik otuz sene

İşte Tuna geldik gene

                            Süleyman Nazif (1917)

Cenk Türküsü yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Ziynet-î ahrârdır hûnîn kefen

Neşve vermez bâde, seyr-î gül-beden

Olsun erbâb-ı hamiyyet nâle-zen

Bir harâbe-zâra dönmüştür vatan

Âh edilsin kalb-i gam-me’nûs ile

Fikr-i mahzûn, hâtır-ı me’yûs ile

Nâle-î (vâveyl) ile (efsûs!) ile

Olsun erbâb-ı hamiyyet nâle-zen

Bir harâbe-zâra dönmüştür vatan.

                            Süleyman Nazif (Gizli Figânlar, 1892)

Bir Bezm-i Tarabta yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Niçin ma’yûbtur efkâr-ı ahrârâne bilmem ki

Neden vâcib bilinsin bâr-ı zulmu eylemek ber-duş

Niçin bühtân ederler Hazret-î Kur’ân’a bilmem ki

 Reh-î pür-şân-ı hürriyyette kasdım terk-i cân etmek

Bu meyli kimdir ilkaa eyleyen vicdâna bilmem ki

Vatan bir tıflıdır olmuş yine hâbîde-î gaflet

Niçin bîdâr olup da başlamaz efgaana bilmem ki

Harîm-î adli istibdâd ile yıkmışken ey gaddâr

 Ne yüzle azm edersin der-geh-i Yezdân’a bilmem ki

İlâhî! Adi ü hakkın hâmi-yî mümtazı zatınken

 Niçin tîğ-î mezâlim dâğ açar inşâna bilmem ki

                            Süleyman Nazif (Gizli Figânlar, 1893)

Ah Bilmem Ki yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

işte gül-zâr-î vatan mahv oldu istibdâd ile

Bizden istimdâd eder her zerre bir feryâd ile

Geçmesin eyyâmımız beyhude istimdâd ile

Pençeleşmek muktazî gaddâr ile, bî-dâd ile

Zulm ü istibdâd devri, derd ü ye’s eyyâmıdır.

Arkadaşlar, kan dökün kan dökmenin hengâmıdır.

Arkadaşlar, kan dökün tâ cûşa gelsin kâinât

 Lerze-bahş olsun cihâna bizdeki azm ü sebât

Zillete, ömre müreccahtır şerefli bir memât

Ümmete lâzım değildir böyle efsürde hayât

Zulm ü istibdâd devri, derd ü ye’s eyyâmıdır.

Arkadaşlar, kan dökün kan dökmenin hengâmıdır.

Her tarafta bir enîn-î dâimî cûşân iken

Midhat’ın evlâdına lâyık mı kayd-ı hıfz-ı ten

Bak şehîd-î a’zama yatmakta bî-kabr ü kefen

Böyle feryâd eyliyor şimdi civâr-ı Kâ’be’den

Zulm ü istibdâd devri, derd ü ye s eyyâmıdır.

Arkadaşlar, kan dökün kan dökmenin hengâmıdır.

                            Süleyman Nazif (Gizli Figânlar, 1897)

Ey Ebnâ-yı Vatan yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.

Bu şeb de cûşiş-i yâdınla ağladım…

Gel ey kerîme-i târîh olan güzel yurdum

Ufukların nazarımdan nihân olup gideli,

Bu hâk-dân-ı fenânın karardı her şekli.

Gözümde kalmadı yer, gök; batar, çıkar, giderim…

-Zemîne münkesirim, asûmâna muğberim-

Gelir bu cevv-i kebûdun serâirinde güler,

Çocukluğumdaki ruyâya benzeyen gözler.

Zevâhirin beni ta’zib eden güzelliğine,

Taaccüb etme, melâlim durursa bîgâne.

Dumanlı dağların ağlar, gözümde tüttükçe,

Olur mehâsin-i gurbet de başka işkence

Bizim diyar-ı tahassürden etmemiş mi güzer?

Acab yine neden lâ-kayd eser nesîm-i seher?

Verirdi belki tesellâ bu ömr-i me’yûsa,

Çiçeklerden uçan ıtra âşinâ olsa.

Demek bu mahbes- i âmâl içinde ben ebedî,

Yabancıyım… Bana her şey yabancıdır şimdi:

Ne rüzgârında şemîm-i cibâlimizdir esen,

Ne dağlarda haber var bizim sehâvilden.

Garîbiyim bu yerin şevki yok, harâreti yok;

Doğan, batan güneşin günlerime nisbeti yok.

Olunca yâdıma hasret-fiken fezâ-yı vatan,

Semâ-yı şark sual eylerim bulutlardan.

                              (Malta Geceleri)

*Malta’ya sürgün giden Süleyman Nazif’in sürgün günlerinde memleket hasretini terennüm eden şiiri.

DAÜSSILA – SÜLEYMAN NAZİF yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.