ŞEYHÜLİSLAM YAHYA (1552-1644)

Şeyhülislam Yahya, kendisi gibi şeyhülislam olan bir babanın oğludur ve bu aile şeyhülislamlar ailesidir. Şeyhülislam Yahya, şeyhülislam Zekeriyazâde’nin oğlu olarak 1552’de doğmuştur. IV. Murat ve Sultan İbrahim devirlerinde şeyhülislamlık yapmış, dürüstlüğü ile herkesin takdirini toplamıştır. Özellikle IV. Murat’ın çok yakın ilgi ve desteğini görmüştür. 1644 yılında ölmüş ve Fatih’te Kovacı Dede Mahallesi’nde babasının yaptırdığı türbeye defnedilmiştir.

Şeyhülislam Yahya edebî sanatlara pek itibar etmemiş, söyleyiş ve ifadelerinde yalın bir dil kullanmış, ta Necâtî ve Bakî’nin İstanbul Türkçesini şiirlerinde işlemiştir. Bu dil hususiyetlerini Nedim’de de görürüz.bundan dolayı Şeyhülislam Yahya, Nedim’in hocası olarak gösterilir. Hatta Nedim bir beytinde şöyle demiştir:

Nef’î vâdi-i kasaidde sühan-perdâzdır

Olamaz ammâ gazelde Bâkî vü Yahyâ gibi

Diyerek Şeyhülislam Yahya’nın gazelde Nef’î’den üstün olduğunu belirtir.

Şeyhülislam Yahya’nın bugün elimizde bir “Divan”ı vardır. Divan’da Sultan II. Osman, IV. Murad ve Hace Efendi için kasideler,bir naat,bir sakinâme, bir tahmis ve gazelleri bulunmaktadır.

ŞİİRLERİN ÖRNEKLER

GAZEL

Sun sagarı sâki bana mestâne desinler

Uslanmadı gitti gör o divâne desinler

(Ey saki! Bana içki sun da kendinden geçmiş , uslanmadı gitti şu divane desinler)

Peymânesini her kişi doldurmada bunda

Şimden gerü bu meclise meyhâne desinler

(Burada herkes kadehini dolduruyor, öyleyse buraya meyhane desinler)

Dil hânesini yık, koma taş üstüne bir taş

Sen yap anı, eller ana vîrâne desinler

(Gönül evini yık, taş üstünde bir taş koyma, sonra yap onu, eller varsın virane desinler)

Gönlünde senin gayrı sîva sûreti neyler

Lâyık mı bu kim Kâbe’ye büthâne desinler

(Senin gönlünde başkasının remi ne arıyor, hiç Kâbe’ye puthane denmesi yakışık alır mı?)

Yahyâ’nın olub sözleri hep sırr-ı muhabbet

Yârân işitip söyleme yabâne desinler

(Yahya’nın sözleri hep aşkın sırlarıyla doludur. Ey dost, sakın bu sözleri işitip de yabancıya söyleme)

Yazılan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Suç teşkil edecek yazılardan dolayı edebice.net sorumlu tutulamaz.