Ucundadır dilimin,

Həqiqətin böyüyü.

Nə qoydular deyəyim,

Nə kəsdilər dilimi.

Bilirmisən cühəla

Nə etdilər vatana?

Nə qoydular uyuya,

Nə qoydular oyana.

Durur bila-hərəkət,

Rəvamı bir diriyə?

Nə getmədə irəli,

Nə dönmədə geriyə.

Ədu qırır qapıyı,

Biz evdə bixəbəriz.

Nə başqa başqalarız,

Nə ittihad edəriz.

Ayıltmadı qələmim.

Şu Türk ilə əcəmi.

Nə qoydular yazayım,

Nə qırdılar qələmi.

 Hal- i Vatan

Ucundadır dilimin,

Hakikatin büyüğü.

Ne bıraktı diyeyim,

Ne kestiler dilimi.

Bilir misin cühela

Ne yaptılar vatana?

Ne bıraktı uyuya,

Ne bıraktı uyana.

Durur bila-hareket,

Revamı bir diriye?

Ne gitmede ileri,

Ne dönmede geriye.

Düşman kırar kapıyı,

Biz evde bihaberiz.

Ne ayrı-gayrıyız biz,

Ne ittihat ederiz.

Ayıltmadı kalemim.

Şu Türk ile ecemi.

Ne bıraktı yazayım,

Ne kırdılar kalemi.

Ali Bey Hüseyinzade

(Türkiye Türkçesine aktaran Ferruh Rahimli, Azerbaycan Devlet Agrar Üniversitesi – Öğretim görevlisi.)

Hüseyinzade Ali Bey Kimdir?

Ali Bey Hüseyinzade (Hüseyinzade Ali Turan) (d. 1864, Salyan, Azerbaycan – ö. 1941, İstanbul, Türkiye), Türkçülük akımının öncülerinden Azerbaycan tıp profesörü ve siyaset adamı.

İlköğrenimini Tiflis Müslüman Mektebi’nde tamamladıktan sonra, Petersburg Üniversitesi’nde doğa bilimleri, matematik, doğu ve İslam tarihi okudu. İstanbul’da Askeri Tıbbiyeyi (Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane) tabip yüzbaşı olarak bitirdi (1895). Haydarpaşa Askeri Hastanesi’nde deri hastalıkları ve frengi uzmanlığı yaptı. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nda Tesalya bölgesinde hekim olarak görev aldı.

Bakü’de, Rusya’da yayımlanan ilk günlük Türkçe gazete olan Hayat ‘ın kurucularından biri oldu. İki yıl bu gazetenin başyazarlığını ve müdürlüğünü yaptı. Gazete kapandıktan sonra “Füzuyat” adlı haftalık bir dergide yine müdürlük ve başyazarlık yaptı.[1] Ayrıca Rusça Kaspi gazetesine başyazılar yazdı. Saadet Mektebi’nde ders nazırlığı yaptı.

1926’da İstanbul Darülfünununda tıp profesörü oldu. 1931’de emekliye ayrıldıktan sonra da Üniversite Reformu’na (1933) kadar ders verdi. 1941 yılında vefat etti. Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi.

Hüseyinzade Ali Turan – Hâl-i Vatan yazısı ilk önce Edebice Dergisi üzerinde ortaya çıktı.