HECENİN BEŞ ŞAİRİ

27 Nisan 2013 0 yorum Millî Edebiyat Dönemi 679 Görüntüleme

 

Millî Edebiyat Döneminde Mehmet Emin Yurdakul‘un “Türkçe Şiirler” ile başlattığı sade Türkçe ve Hece vezniyle şiir söyleme geleneğini devam ettiren Ziya Gökalp, Yeni Lisan Hareketinin etkisi yayıldıkça hece ile şiir yazma telkinlerine de çevresi genişledikçe devam ediyordu. Edebiyat tarihçilerince “Beş Hececiler” olarak adlandırılan beş şair, millî lisan oluşturma düşüncesine katkı sunabilmek amacıyla şiirlerini konuşulan Türkçe ile ve hece vezniyle yazmaya başlarlar.

Aşağıda, Beş Hececiler olarak adlandırılan şairler hakkında kısa bilgi bulabilirsiniz.

 

HALİT FAHRİ OZANSOY (1891-1971)

 halit-fahri-ozansoy

Meslek hayatı öğretmenlikle geçen Halit Fahri, şöhretini Rübab dergisinde yazdığı şiirlerle yakalamıştır. (1912,Yayınlanan ilk şiiri Rübab dergisindeki “Mazideki Aşk İçin Sana” adlı şiiridir.)

Milli Edebiyat hareketinin ortaya çıkmasından sonra “Aruza Veda” şiiri ile heceye yönelmiştir.

Heceyi ve konuşulan Türkçeyi şiirlerinde başarıyla işleyen Halit Fahri’nin şiirlerinde ferdiyetçilik göze çarpar. Bu ferdiyetçilikte derin bir melankoli ve karamsarlık vardır.

ESERLERİ:

ŞİİR: Rüya (1912, Tek manzume), Cenk Duyguları (1917, Millî edebiyat etkisiyle ve hece ölçüsüyle yazdığı şiirleri), Efsaneler (1919, bu erserle tekrar aruz veznine döner), Bulutlara Yakın (1920, Hece vezniyle yazdığı şiirleri), Zakkum (1920, aruzla yazılmış şiirlerinin toplandığı kitap), Gülistanlar-Harabeler (İşgal yıllarında aruzla yazılmış şiirler), Paravan (1929, hece ile), Balkonda Saatler (1931, hece ile), Sulara Dalan Gözler (1936, hece ile), Hep Onun İçin (1962, serbest vezinle), Sonsuz Gecelerin Ötesinde (1964)

Diğer eserler:

Halit Fahri Fransızcadan yaptığı roman çevirileri (Lamartine’den yaptığı “Granielle” ve “rapael” adlı romanlar” ile yazdığı manzum tiyatroları da vardır. Bu tiyatrolardan en ünlüsü Baykuş’tur. (Darülbedayi’de ilk sahnelenen oyundur)

Kaynak: Metin Kayahan Özgül, Halit Fahri Ozansoy, Kültür ve Turizm Bak. Yay. Ankara, 1986

ORHAN SEYFİ ORHON (1890-1972)

– Meclis-i Mebusan’da memurluk, öğretmenlik, milletvekilliği ve gazetecilik görevlerinde bulundu.

– Güneş (1927), Edebiyat Gazetesi (1932), Ayda Bir (1935) ve Çınaraltı (1941) adlı edebiyat dergilerini çıkardı.

– Aruzla yazılmış ilk şiirlerini 1912’de yayımlayan şair, sonraları heceyi kullanmaya başlar.

– Bu devirde konuşulan Türkçeyi en iyi kullanan şairler arasındadır.

– Bazen halk şiirinin şekillerini kullanan şair ara sıra yurt sorunlarına yer verse de şiirlerinde genellikle kendi duygularını işlemiştir.

– Akbaba dergisindeki mizah yazılarıyla da ünlüdür.

ESERLERİ:

Şiir:

Fırtına ve Kar (1913, Aruzla yazılmış şiirler), Peri Kızı ile Çoban Hikâyesi (1919, hece vezniyle yazılan manzum bir masal), Gönülden Sesler (1922, önceki şiir kitaplarını birleştirmiş ve yeni şiirler eklemiştir.), Kervan (1935, aruzla yazılan bu eser Gönülden Sesler kitabındaki aruzla yazılmış şiirleri de içerir.), O Beyaz Bir Kuştu (1941), İstanbul’un Fethi (1953), İşte Sevdiğim Dünya (1962)

Roman:

Çocuk Adam (1941)

Öykü:

Düğün Gecesi (1957)

Mizah ve Fıkraları:

Fiskeler (1922, mizah gazetelerinde “fiske” takma adıyla yazdığı yazılar), Asrî Kerem (1938, Kerem ile Aslı hikayesinin mizah-destan halinde yazılmış şeklidir), Kulaktan Kulağa (1943, fıkraları), Dün-Bugün-Yarın (1941, makaleler)

YUSUF ZİYA ORTAÇ (1895-1967)


– Hece vezninin kolay ve ahenkli söylenişi bakımından kuvvetli bir şairdir. Hecenin sevilmesi ve tutunmasında hatırı sayılır rolü vardır.

– Yusuf Ziya’yı hece vezninin Tevfik Fikret’i diye vasıflandıranlar olmuştur. Ancak onun şiirlerine asıl tesir unsuru Faruk Nafiz’den gelmektedir.

– Özellikle hece ile yazdığı aşk şiirleriyle meşhurdur.

– Mizah alanında da eserler veren sanatçı Akbaba (Orhan Seyfi ile), Şair gibi dergileri çıkarmıştır.

ESERLERİ

Şiir:

Akından Akına (1916, Hece ile şiir mecmuası), Cenk Ufukları (1917, millî ve vatanî şiirleri), Aşıklar Yolu (1917), Şairin Duası (1919), Yanardağ (1928), Bir Selvi Gölgesi (1938), Kuş Cıvıltıları (1938), Bir Rüzgâr Esti (1962)

Diğer Eserler:

Binnaz (1919, manzum piyes)

Nikâhta Keramet (1923, Manzum öykü )

Kürkçü Dükkanı (1931), Şeker Osman (1932) (Hikaye )

Göç (1943), Üç Katlı Ev (roman)

Kördüğüm (1919), Eski Mektup (Tiyatro)

Beşik, Ocak, Sarı Çizmeli Mehmet Ağa (Fıkra)

Göz Ucuyla Avrupa (Gezi)

Portreler, Bizim Yokuş (Anı)

  

ENİS BEHİÇ KORYÜREK (1892-1949)


– Yazdığı ilk şiirlerde Balkan Savaşları’nın tesiri görülür ve millî duyguları işler. Şiire aruzla başlar.

– Ziya Gökalp’in tavsiyesi üzerine millî ölçümüz olan hece ölçüsüne döner.

– Aşk duygularına da yer vermekle beraber millî duyguları ve tarihî kahramanlıkları ele alan şiirler yazdı. Bunlar arasında “Çanakkale Şehitlliğinde, Tuna Kıyısında, Millî Neşide, Süvariler, Gemiciler, Venedikli Korsan Kızı, Uğursuz Baskın” en tanınmış ve sevilmiş olanlarıdır.

ESERLERİ:

Şiir:

Miras (1927), Güneşin Ölümü (1951, ölümünden sonra bastırılmıştır), Varidat-ı Süleyman Çedikçi (Süleyman Efendi Ruhundan İlhamlar, aruzla ve eski dille yazdığı tasavvufi şiirler, 1949)

 

             FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL (1898-1973)

 1898’de İstanbul’da doğan şair, ilk, orta ve lise tahsillerini İstanbul’da tamamladı. Ankara, Kayseri, İstanbul gibi yurdun çeşitli bölgelerinde edebiyat öğretmenliği yapan Faruk Nafiz, gazetecilik de yapmış çeşitli gazete ve dergilerde şiirlerini yayımlamıştır. 1946’da İstanbul Milletvekili olan Faruk Nafiz, 27 Mayıs 1960 İhtilali ile Yassıada’da bir yılı aşkın bir süre tutuklu kalmış, beraat ettikten sonra da siyasetle ilgilenmemiştir. 

Han Duvarları, Sanat, Çoban Çeşmesi gibi şiirlerle geniş kitlelerin beğenisini kazanan Faruk Nafiz, Sade Türkçe ve hece ölçüsüyle yurt, memleket sevgisi gibi temaları şiirlerinde yoğun olarak işlemiştir. Bir memleket edebiyatı oluşturmak isteyen şair hece ölçüsünün yanında arzu ölçüsüyle de usta şiirler yazmıştır. Hece ölçüsüne verdiği önemden dolayı hecenin beş şairi arasında sayılmış ve Cumhuriyet’ten sonra da milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdürmüştür. 

Eserleri:

Şiir: 

Şiir Kitapları: Şarkın Sultanları (1918), Gö­nülden Gönüle (1919), Dinle Neyden (1919), Çoban Çeşmesi (1926), Suda Halkalar (1928), Bir ömür Böyle Geçti (seçme şiirler, 1933, 4 defa basılmıştır.), Elimle Seçtiklerim, (1934), Akarsu (1936, 1940), Tatlı Sert (mizahî şiirler, 1938), Akıcı Türküleri (1938,1939), Heyecan ve Sükûn (seçilmiş şiirler, 1959), Zindan Duvarları (Yassıada şiirleri, 1967), Han Duvarları (1969)

Tiyatro Eserleri: Canavar (Manzum piyes, 1925, 1965), Akın (Manzum piyes, 1932, 1965), Özyurt (Manzum piyes, 1932, 1965), Kahraman (Man­zum piyes, 1933, 1965), Yaylâ Kartalı (1945), Dev Aynası (Henüz neşrolunmamıştır). Şâirin bundan başka İlk Göz Ağrısı isimli, bir piyes adaptasyonu vardır.

Mektep Temsilleri: Bir Demette Beş Çiçek: (1933), Yangın (1933).

Faruk Nafiz Çamlıbel hakkkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

 

Yazılan yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. Suç teşkil edecek yazılardan dolayı edebice.net sorumlu tutulamaz.

Yazar Hakkında

İlginizi Çekebilir

0 yorum